Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), 56 ülkeyi kapsayan ve Mısır ile Peru’nun ilk kez yer aldığı ‘Tarımsal Politikaların İzlenmesi ve Değerlendirilmesi’ raporunu yayımladı. Rapor, küresel tarım sektörünün artan ekonomik şoklar karşısındaki durumunu ve uygulanan kamu desteklerini mercek altına alıyor. Sektöre sağlanan toplam desteğin 2025’te 950 milyar doları aşarak rekor seviyeye ulaştığı belirlendi.
Rapora göre, tarımsal desteklerin üretim değerine oranı, 2023’teki yüzde 17,6’dan 2025’te yüzde 19,1’e yükseldi. Bu artış, uzun yıllardır süregelen düşüş eğilimini tersine çeviriyor. Gelişmekte Olan Ekonomilerde artışın ana kaynağı piyasa fiyatı destekleri olurken, OECD ülkelerinde afetler nedeniyle sağlanan olağanüstü yardımlar öne çıkıyor. Ancak bu desteklerin büyük bölümü piyasa fiyatlarını değiştirmeye devam ediyor ve çiftçilerin uyumunu sınırlayabiliyor.
OECD raporu, 2023-2025 döneminde incelenen ülkelerde bireysel çiftçilere sağlanan yıllık ortalama desteğin 661 milyar dolar olduğunu ortaya koyuyor. Desteklerin ülkelere dağılımında önemli farklılıklar göze çarpıyor. Gelişmekte Olan Ekonomiler, tarımsal üretim ve destekleme politikalarındaki ağırlığını artırıyor. Bu ekonomiler, yurt içi fiyatları artıran veya azaltan politikalara daha çok başvuruyor. Bu durum, tarımsal üretim sistemlerinin esnekliğini azaltarak sektörün şoklara uyum kapasitesini zayıflatabiliyor.
Uygulanan tarımsal destekleme politikaları, bazı ürünlerin yurt içi fiyatlarını uluslararası seviyelerin üzerine taşıyor. Bu durum, tüketicilerin satın alma gücünü olumsuz etkiliyor. Rapor, 2023-2025 döneminde tarım sektörüne sağlanan toplam desteklerin yaklaşık yarısının, üretim ve ticaret üzerinde en fazla bozucu etkiye sahip yöntemlerden oluştuğunu belirtiyor.
OECD, tarım sektörünün dayanıklılığını artırmak ve sürdürülebilir verimlilik büyümesini desteklemek için gereken kamu yatırımlarının, sektörün dönüşüm ihtiyacını karşılamakta yetersiz kaldığını vurguluyor. Tarımsal altyapı, araştırma-geliştirme ve inovasyonu kapsayan genel hizmetlere yönelik kamu harcamaları, 2023-2025 döneminde yıllık ortalama 118 milyar dolar olarak gerçekleşiyor. Sektörün karşı karşıya kaldığı riskler, daha öngörülebilir, uzun vadeli ve dayanıklılığı artıran politikaları zorunlu kılıyor.
Raporda, Hürmüz Boğazı’nın kapanması gibi jeopolitik gelişmelerin tarımsal girdiler ve ürün piyasaları üzerinde ek baskı oluşturduğu belirtiliyor. Ayrıca, 2025-2026 döneminde aşırı hava olaylarına karşı 30’dan fazla acil politika müdahalesi tespit edildi. Tarımsal desteklerin çevresel hedeflerle ilişkisinin sınırlı kaldığına dikkat çekilerek, desteklerin üretim ve fiyatlarla bağlantılı, piyasaları bozucu uygulamalardan daha hedefli politikalara kaydırılması öneriliyor. İnovasyon, bilgi sistemleri, altyapı ve risk yönetimine yönelik yatırımların artırılması, desteklerin ölçülebilir çevresel sonuçlarla ilişkilendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Reklam & İşbirliği: [email protected]