Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin yurt dışı enerji stratejisinin, petrol ve doğal gaz üretimini artırmanın ötesinde, ülkenin teknik bilgi birikimi, teknoloji, sermaye ve faaliyet kapasitesini küresel pazarlara taşıma amacı güttüğünü belirtti. Bu uluslararası adımların, Türkiye’yi enerji kaynaklarına erişen bir ülkeden, enerji üreten, yatırım yapan, ortaklıklar kuran ve küresel enerji denkleminde söz sahibi olan bir konuma yükselttiğini vurguladı.
Bakan Bayraktar, Türkiye’nin enerjide tam bağımsızlık hedefi doğrultusunda üç kıtada faaliyet gösterdiğini söyledi. Türkiye’nin, Kerkük’ten Somali’ye, Libya’dan Umman’a, Azerbaycan’dan Macaristan’a kadar uzanan coğrafyalarda kara ve denizde kurduğu güçlü ortaklıklarla enerji piyasasında aktif ve etkili bir ülke haline geldiğini ifade etti. Bu stratejinin merkezinde ise Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın (TPAO) günlük 1 milyon varil petrol eşdeğeri hidrokarbon üretim kapasitesine sahip uluslararası bir enerji şirketine dönüştürülmesi hedefi yer alıyor.
Bu hedef doğrultusunda TPAO’nun uluslararası portföyünü genişletecek yeni projeler, ruhsatlar ve ortaklıklar üzerinde çalışmaların sürdüğünü aktaran Bayraktar, TPAO’nun mevcut yurt içi ve yurt dışı günlük üretiminin yaklaşık 330 bin varil petrol eşdeğeri hidrokarbon olduğunu belirtti. Bu rakamın, 2028’de Sakarya Gaz Sahası’ndaki üretimin artışıyla günlük 600 bin varile yaklaşmasının beklendiğini sözlerine ekledi.
Bakan Bayraktar, TPAO’nun uluslararası büyüme stratejisinin en önemli adımlarından birinin Irak’ta atıldığını ve Somali’deki çalışmaların da Türkiye’nin uluslararası hidrokarbon arama stratejisinin somut örneklerinden biri olduğunu anlattı. TPAO’nun, BP Energy Company of Kirkuk Limited’in yüzde 15 hissesini satın alarak Kerkük’teki Baba, Avanah, Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarında BP ve ConocoPhillips ile ortaklık kurduğunu belirtti.
Bu sahalarda yaklaşık 3 milyar varil petrol eşdeğerinin üzerinde hidrokarbon kaynağı bulunduğunu değerlendirdiklerini söyleyen Bayraktar, hedeflerinin mevcut rezervlerin geliştirilmesi, üretimin artırılması ve ilave arama potansiyelinin araştırılması olduğunu kaydetti. Somali’deki çalışmaları ise Türkiye’nin uluslararası hidrokarbon arama stratejisinin en somut örneklerinden biri olarak tanımladı. Oruç Reis sismik araştırma gemisinin Somali açıklarında 234 gün süren araştırmalarının ardından sondaj kararı alındığını ve yeni nesil sondaj gemisi Çağrı Bey’in Curad-1 kuyusunda Türkiye’nin yurt dışındaki ilk derin deniz arama sondajını gerçekleştirdiğini bildirdi.
Türkiye’nin uluslararası enerji açılımının tek bir ülkeye veya bölgeye bağlı olmadığını, çok yönlü ve çeşitlendirilmiş bir coğrafi portföy oluşturulduğunu belirten Bayraktar, haziranda imzalanan üretim paylaşım anlaşmalarıyla Libya’nın kara ve deniz ruhsat sahalarında arama faaliyetlerinin önünün açıldığını ifade etti. Bu adımların, Türkiye-Libya enerji işbirliğini yeni bir seviyeye taşıyarak TPAO’nun Kuzey Afrika’daki varlığını güçlendirmeyi amaçladığını söyledi.
Ayrıca, Oruç Reis sismik araştırma gemisinin Pakistan’a intikal ederek sismik veri toplama çalışmalarına başlamasının planlandığını, Suriye’de petrol ve madencilik alanlarında işbirliği imkanlarının geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü aktardı. Umman’da Blok 80 için İmtiyaz Anlaşması ve Ortak İşletme Anlaşması imzalanmasının, TPAO’nun Körfez bölgesindeki uluslararası faaliyetlerinin genişletilmesi açısından önem taşıdığını belirtti. Afrika’da Gine Bissau, Angola ve Liberya’da yeni operasyonlar için yoğun çalışıldığını da ekledi.
Bayraktar, Azerbaycan’da Türkiye’nin ilgilendiği hidrokarbon sahalarıyla ilgili farklı projeler geliştirileceğini söyledi. 1 Haziran’da BOTAŞ ile Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SOCAR), TotalEnergies ve Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi (ADNOC) arasında Azerbaycan’dan Türkiye’ye 2029 itibarıyla 15 yıl boyunca toplam 33 milyar metreküp doğal gaz sağlayacak bir anlaşma imzalandığını hatırlattı. Türkiye’nin Irak, Kerkük ve Azerbaycan’da var olduğunu, Azeri Çıralı Güneşli ve Şahdeniz projelerinde yer aldığını belirterek, günlük 1 milyon varil petrol eşdeğeri hidrokarbon üretme hedefinin çok ciddi olduğunu vurguladı.
TPAO’nun, doğal gaz arama ve üretim faaliyetleri amacıyla ExxonMobil, Chevron, bp ve TotalEnergies ile stratejik işbirliği anlaşmaları imzaladığını anımsatan Bayraktar, Türkiye’nin enerji üreticisi ülkelerle uzun vadeli stratejik ortaklıklar geliştirirken, Avrupa’nın enerji arz güvenliğine katkı sunacak işbirliklerini de güçlendirdiğini belirtti. Macaristan ve Bulgaristan’daki faaliyetlerin, Türkiye’nin Avrupa enerji piyasalarıyla bütünleşmesini ve Avrupa’nın enerji güvenliğine katkı sağlamasını amaçladığını ifade etti. MOL ile 2025’te imzalanan anlaşma kapsamında Macaristan’daki Buzsak sahasında sismik veri toplama faaliyetlerinin tamamlandığını ve veri değerlendirme sürecinin başladığını, Tamasi sahasında ise sismik veri toplama çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. Shell ile Bulgaristan’ın Karadeniz’deki Khan Tervel sahasında başlatılan ortak arama faaliyetlerinin, Türkiye’nin Avrupa enerji güvenliğine katkı sunma vizyonunun önemli örneklerinden biri olduğunu söyledi.
Son olarak, TPAO ile KazMunayGas arasında hidrokarbon arama ve üretim sahalarına ilişkin Mutabakat Zaptı ile petrol sahalarında servis hizmetleri alanında işbirliği anlaşmaları imzalandığını hatırlatan Bayraktar, bu işbirliklerinin, Türkiye’nin Orta Asya’daki enerji varlığını güçlendirirken TPAO’nun teknik ve operasyonel kapasitesinin bölgeye taşınmasının da önünü açtığını sözlerine ekledi.
